جایگاه حمل و نقل

امروزه حمل و نقل یکی از اجزاء مهم اقتصاد ملی محسوب می­گردد و به دلیل داشتن نقش زیربنایی، تأثیر فراوانی بر فرآیند رشد اقتصادی کشور دارد. این بخش دربرگیرنده فعالیت­هایی است که به شکلی گسترده در تمامی زمینه­های تولید، توزیع و مصرف کالا و خدمات جریان داشته و در مجموعه فعالیت­های اقتصادی نقش غیرقابل انکاری برعهده دارد.

در حال حاضر هزینه حمل و نقل در قیمت تمام شده کالا در کشورهای توسعه یافته، در حال توسعه و کل جهان ۵ درصد می­باشد. این ارقام با توجه به ارزش تجارت جهانی موجب گشته تا صنعت خدمات حمل و نقل تبدیل به یک صنعت و بازار مناسب گردد، به طوری که در سال ۲۰۰۱ حجم بازار حمل و نقل آسیا بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار بوده است.

کاهش هزینه حمل و نقل و بالتبع کاهش هزینه عرضه کالای تولیدی به بازارهای مصرف، نقش زیادی در توان رقابت و گسترش سایر بخش­های اقتصاد از جمله صنعت و نهایتاً اقتصاد ملی دارد، لذا برای برنامه­ریزی­های آینده، بررسی جایگاه کنونی و پتانسیل حمل و نقل در اقتصاد کشور، چشم انداز آتی جهانی آن و شناخت کمبودها و مشکلات مربوطه از گام­های ضروری اولیه می­باشد.

لازم به ذکر است که با عنایت به اهمیت فوق­العاده این صنعت، لزوم سرمایه گذاری برای توسعه و نگهداری زیربناها، ناوگان و تجهیزات موجود از طریق ارتقای کیفیت فنی و دانش مدیریت سیستم­های حمل و نقل، ضروری می­نماید.

امروزه در دنیا حدود ۶ میلیارد تن کالا جابجا می شود که سهم ایران بین ۲ تا ۳ درصد است. ایران در صنعت حمل و نقل دریایی ۵۰۰ درصد رشد داشته و سالیانه ۹۰ میلیون تن کالای نفتی را ترانزیت می کند، در حالی این ظرفیت می­تواند تا سالانه ۲۰۰ میلیون تن فرآورده افزایش یابد. سهم کشورمان ۵ %  از کل ترانزیت بین­المللی دریایی می­باشد.

جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر دارای ۹ هزار کیلومتر خط ریلی می­باشد که این میزان تا رسیدن به برنامه هدف ۱۳۹۰ برای رسیدن به مرز ۳۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر برای توسعه و رسیدن به هدف نهایی خط ریلی فاصله فراوانی دارد. لازم به ذکر است که هم اکنون یک میلیون و هشتصد هزار تن ترانزیت کالا با این ظرفیت در حال بهره برداری می­باشد.

ترانزیت هوایی کشور نیز با توجه به پیشرفت ۲۰۰ درصدی در حمل و ترانزیت کالا، درصد خیلی ناچیزی از حمل و نقل را انجام می­دهد که به هیچ وجه قابل قیاس با ترانزیت جهانی نیست؛ لذا باید با توجه به پتانسیل­های داخلی به سطح مطلوب­تری ارتقاء یابد.

با توجه به مباحث یاد شده، از این صنعت می­توان به عنوان یک سلاح راهبردی برای توسعه روابط سیاسی استفاده نمود و درهای اقتصاد و توسعه پایدار و ایجاد انگیزه برای سرمایه­گذاری خارجی و دادن تضمین پایدار در مناسبات اقتصادی و توسعه ملی کشور را گشود .

تجربه سه دهه فعالیت سیاسی – اقتصادی کشور نشان می­دهد که عوامل سیاسی به میزان زیادی روی تقاضای مطرح شده برای استفاده ترانزیتی کشور تأثیر دارد و می­تواند مقدمات و امکانات امنیتی را برای صلح و اقتدار ملی فراهم سازد.

بروزرسانی : ۱۴ شهریور ۱۳۸۸
نظرات بسته شده است.